Pomiar i dane
Czas liczony dla człowieka, nie dla wydziału
Od wpłynięcia do prawomocnego końca, w medianie i w 90. percentylu, dla każdego sądu i rodzaju sprawy. Średnia ukrywa postępowania, które trwają latami — a to one niszczą zaufanie.
Obszary państwa · 7 z 12
Ile naprawdę trwa sprawa i gdzie dokładnie ginie czas — od wpłynięcia do prawomocnego końca?
Na wyrok czeka się coraz dłużej, niezależnie od tego, kto kieruje resortem. Dla małej firmy rok w sądzie to rok zamrożonych pieniędzy, których nie da się ani zainwestować, ani wypłacić. Dla rodziny w sporze o alimenty albo o mieszkanie — rok życia w zawieszeniu.
Mierzy się liczbę spraw załatwionych, a nie czas od wpłynięcia do prawomocnego końca. Sprawa przekazana do innego wydziału znika ze statystyki, choć człowiek czeka dalej. Te same dane wprowadza osobno policja, prokuratura i sąd, a za zaległości nie odpowiada nikt, kto byłby z nich rozliczany.
Spór o to, kto kontroluje sądy, trwa od dekady i nie skrócił ani jednej sprawy. Organizacja pracy i niezależność orzekania to dwie różne rzeczy. Trzeba je mierzyć osobno, żeby rozmowa o terminach nie zamieniała się w rozmowę o polityce.
W liczbach
W 2025 r. na rozstrzygnięcie w sądzie okręgowym czekano średnio 12 miesięcy — o miesiąc dłużej niż rok wcześniej. Sprawy cywilne wydłużyły się z 10,2 do 11,9 miesiąca, karne z 9,1 do 9,8, gospodarcze z 12,6 do 13,1.
Źródło: Ile czekało się na wyrok sądu w 2025 r. — Rzeczpospolita · sprawdzono 2026-09-09
W sądach rejonowych czas trwania postępowania wydłużył się w ciągu piętnastu lat z 3,9 do 6,1 miesiąca.
Źródło: Wydłuża się czas postępowań sądowych — Bankier.pl · sprawdzono 2026-09-09
Bolączki
Każda udokumentowana w źródłach. Wszystkie bolączki według poziomu — od gminy po państwo →
Co zmienia technologia
Każde zastosowanie jest oznaczone narzędziem, z którego korzysta. Czym te narzędzia są →
Pomiar i dane
Od wpłynięcia do prawomocnego końca, w medianie i w 90. percentylu, dla każdego sądu i rodzaju sprawy. Średnia ukrywa postępowania, które trwają latami — a to one niszczą zaufanie.
Estymacja
Sąd, który dostaje dużo spraw skomplikowanych, nie może wypadać gorzej tylko dlatego, że bierze trudne sprawy. Model koryguje wynik o strukturę wpływu — tak jak szpitale porównuje się z uwzględnieniem stanu pacjentów.
Estymacja
Z wpływu spraw, obsady i tempa rozpoznawania model kolejki przewiduje, gdzie za pół roku powstanie zator — zanim kalendarz rozpraw się zapcha. Ludzi da się wtedy przesunąć, zanim obywatel to odczuje.
Sterowanie
Ktoś odpowiada za kolejkę w każdym sądzie i co kwartał widzi, czy podjęte działania ją skróciły. Jeżeli nie — zmienia działanie, zamiast czekać na kolejną nowelizację procedury.
Optymalizacja
Etaty orzecznicze i urzędnicze rozdzielone tam, gdzie każdy dodatkowy etat skraca kolejkę najbardziej. Wąskim gardłem nie zawsze jest sędzia — bywa nim sekretariat, biegły albo doręczenie, i model pokazuje, które z nich.
Sztuczna inteligencja
Jedne akta dla policji, prokuratury i sądu, dane wprowadzane raz. Sztuczna inteligencja pomaga porządkować obszerne akta, streszczać je i wyszukiwać dokumenty. Nigdy nie proponuje treści rozstrzygnięcia.
Mierniki
Wartości docelowej nie wpisujemy, dopóki nikt jej nie policzył. Pusta rubryka z opisem, skąd wziąć dane, jest uczciwsza niż liczba z sufitu.
| Co mierzymy | Cel | Skąd dane |
|---|---|---|
| Mediana i 90. percentyl czasu od wpłynięcia do prawomocnego zakończenia, według rodzaju sprawy i sądu | do policzenia | statystyka sądowa MS |
| Odsetek spraw przekraczających rozsądny termin | do policzenia | statystyka sądowa MS |
| Odsetek orzeczeń uchylonych w drugiej instancji | do policzenia | statystyka sądowa MS |
Gdzie technologia musi się zatrzymać
Gdzie to już działa
Nie po to, żeby kopiować — warunki są różne. Po to, żeby nazwać mechanizm, który gdzie indziej zadziałał.
Najkrótsze albo prawie najkrótsze postępowania w Unii — w pierwszej instancji Estonia ustępuje tylko Danii. Sąd, policja, prokuratura i więziennictwo korzystają z jednych wspólnych akt cyfrowych: dane wprowadza się raz, a strony na bieżąco widzą stan swojej sprawy.
Źródło: System e-File — e-Estonia · sprawdzono 2026-09-09
Sprzężenia
Projekty
Jeśli wiesz, gdzie tu naprawdę traci się czas i pieniądze — albo umiesz to policzyć — jesteś osobą, której szukamy.