Inicjatywa ekspercka · bezpartyjna · w budowie
Silne, bo sprawne.
Pracujesz. Płacisz. Czekasz.
Czekasz do kardiologa, czekasz rok na wyrok, stoisz w kolejce po zaświadczenie,
które państwo samo wydało. Dziurę w jezdni zgłaszasz trzeci raz i nie wiesz nawet,
czyja to droga.
Nie jesteś niecierpliwy. Jesteś okradany z czasu — i nikt go nawet
nie liczy.
Elektrownie, rafinerie i samoloty od dawna działają na pomiarze, modelu i sprzężeniu zwrotnym. Państwo — największa organizacja w kraju — wciąż w dużej mierze na sprawozdaniu i przeczuciu. Chcemy to zmienić.
Inicjatywa ekspercka. Nie jest partią i nie popiera żadnej partii. Zbieramy problemy, ludzi i policzone rozwiązania.
Zacznijmy od pomiaru
Trzy liczby o tym, jak państwo widzi samo siebie
Sprawdź każdą, zanim nam uwierzysz — źródła są na stronach obszarów.
4,2 miesiąca
Tyle wynosi średnie oczekiwanie na świadczenie zdrowotne — najgorszy wynik od początku pomiarów w 2012 roku.
Lekarze są. Sprzęt jest. Brakuje systemu, który widzi kolejkę w całym kraju i nią steruje.
4,83% czy 3,0%
Tyle PKB idzie na obronność w 2026 roku — zależnie od tego, czy policzyć fundusz spoza budżetu, czy tylko sam budżet państwa. Obie liczby są prawdziwe.
Państwo, które ma dwie prawdy o własnej obronie, nie steruje. Zgaduje.
844 lata
Tyle pracy rocznie oszczędza Estończykom — według szacunku tamtejszego państwa — sama wymiana danych między urzędami.
Nie nowa ustawa i nie nowy urząd. Dane, które płyną same, zamiast obywatela, który je nosi.
I rzecz, która nikomu nie jest na rękę: żadnej z tych liczb nie da się zwalić na jedną partię i żadnej nie naprawi sama zmiana władzy. Wymienialiśmy ludzi wielokrotnie. Mechanizm został ten sam.
Dlaczego tak jest
Bo Twój czas nie jest w żadnej tabelce
Państwo liczy się co do złotówki — swoich złotówek. Twojego czasu nie liczy w ogóle. Nigdzie. W żadnym sprawozdaniu, w żadnym budżecie, w żadnej ocenie żadnego urzędu w tym kraju.
Dzień urlopu wzięty na wizytę w urzędzie. Trzy godziny w kolejce. Rok życia w zawieszeniu, bo sprawa leży w sądzie. To wszystko są prawdziwe koszty. Po prostu płacisz je Ty, poza budżetem — więc w papierach ich nie ma. A czego nie ma w papierach, tego dla państwa nie ma.
Weź urząd, który skrócił swoją procedurę, przerzucając trzy wizyty na Ciebie. Jego wskaźnik poszedł w górę. Twój dzień przepadł. W sprawozdaniu to jest sukces.
Nie jesteś klientem tego państwa. Jesteś jego kosztem ubocznym.
To nie działa źle dlatego, że rządzą źli ludzie. Działa źle, bo rozliczamy instytucje z wydanych pieniędzy, a nie z Twojej załatwionej sprawy. Inżynier powiedziałby krótko: pętla jest otwarta. Wydatek wychodzi, rezultat nie wraca, więc nie ma czego poprawiać.
Jak inżynier patrzy na państwo
Zamknąć pętlę
Każdy system, który ma działać dobrze, potrzebuje tych samych pięciu rzeczy. Państwo ma dziś niektóre z nich, ale prawie nigdy wszystkie naraz.
- 1 Pomiar i dane Wiedzieć, co się naprawdę dzieje — zamiast zgadywać ze sprawozdań.
- 2 Estymacja Oszacować to, czego nie widać wprost, i przewidzieć, co będzie za rok.
- 3 Sterowanie Korygować działanie na podstawie wyniku, a nie trzymać się planu, który przestał pasować.
- 4 Optymalizacja Wybrać najlepszy wariant przy twardych ograniczeniach — i pokazać, co za co się wymienia.
- 5 Sztuczna inteligencja Czytać, grupować i streszczać to, czego żaden zespół nie przeczyta ręcznie. Decyduje człowiek.
Państwo ma słuchać.
Państwo ma działać.
Państwo ma się uczyć.
Dwanaście obszarów, jeden system
Od dziury w jezdni po obronność
Opisujemy każdy obszar państwa osobno — co nie działa i co zmienia w nim technologia. I pokazujemy, jak są ze sobą sprzężone: nominacje wpływają na zamówienia, energia na szpitale, budżet na wszystko.
- Urzędy Urzędy i sprawy obywatela Państwo, które samo pobiera dane, które już ma, zamiast odsyłać Cię z papierem od okienka do okienka.
- Samorząd Samorząd, regiony i miasta Gmina, która wie, gdzie jej pieniądze dają najwięcej — i mieszkaniec, który widzi, co stało się z jego zgłoszeniem.
- Zdrowie Zdrowie i kolejki Kolejka jako problem przepustowości, który da się policzyć i usunąć, a nie los pacjenta.
- Edukacja Edukacja Szkoła rozliczana z tego, ile uczeń się nauczył, i kadry planowane, zanim zabraknie nauczyciela.
- Wsparcie Wsparcie, rodzina i opieka Pomoc trafia tam, gdzie jest potrzebna, a nie tam, gdzie łatwo ją wypłacić — i jest policzona, zanim ktoś ją obieca.
- Podatki Podatki, praca i mała firma Praca opłaca się od pierwszej godziny, a uczciwa mała firma nie potrzebuje działu prawnego, żeby być w zgodzie z prawem.
- Sądy Sądy i prokuratura Sprawa typowa kończy się w czasie, który da się z góry przewidzieć — bez dotykania tego, jak sędzia orzeka.
- Prawo Prawo i przewidywalność Zmiany zapowiedziane z wyprzedzeniem, jedna aktualna wersja każdej ustawy i sprawdzenie, czy przepis zadziałał.
- Uczciwość Nominacje, kadry i uczciwość Jawne nabory, ślad przy każdej decyzji i analiza danych, która wskazuje nadużycie, zanim stanie się aferą.
- Budżet Budżet i pieniądze publiczne Budżet jako zakup rezultatów: prognoza krocząca, korekta w trakcie roku i jedna uczciwa liczba długu.
- Energia Energia i infrastruktura krytyczna Najtańszy odporny system w całym cyklu życia — policzony, a nie wybrany według sympatii do technologii.
- Obronność Obronność i odporność Odstraszanie jako system ośmiu składników — mierzony gotowością i czasem, a nie procentem PKB.
Radar Państwa
Dziura w jezdni powinna mieć numer, właściciela i termin
Zgłaszasz problem i nic. Nie wiesz, czy ktoś to przeczytał, czy droga należy do gminy, powiatu, województwa czy do państwa, i kiedy ktoś się tym zajmie. Więc po trzecim razie przestajesz zgłaszać — a państwo traci najtańszy czujnik, jaki ma.
Każdy kontakt obywatela z państwem jest sensorem jakości państwa. Chcemy, żeby każde zgłoszenie miało widoczny status, odpowiedzialnego i termin, żeby podobne zgłoszenia łączyły się w jeden problem systemowy — i żebyś jako podatnik widział, co się dzieje z Twoim sygnałem.
Standard
Każde rozwiązanie z rachunkiem
Każde rozwiązanie, które proponujemy, opisujemy w tym samym formacie. Jeżeli któregoś pola nie umiemy wypełnić, piszemy o tym wprost.
- 01 Problem Co konkretnie nie działa i skąd to wiemy?
- 02 Cel Jaki stan chcemy osiągnąć?
- 03 Rozwiązanie Co się zmienia w procesie, w danych i w prawie?
- 04 Koszt Ile to kosztuje w skali roku i czterech lat?
- 05 Finansowanie Skąd dokładnie biorą się te pieniądze?
- 06 Termin Kiedy rezultat ma być widoczny?
- 07 Miernik Po czym każdy sprawdzi, czy zadziałało?
- 08 Ryzyka Co może pójść źle i kto może to obejść?
- 09 Plan B Co zrobimy, jeśli rozwiązanie nie zadziała?
Uczciwie
Czego nie robimy
Łatwiej ocenić nową inicjatywę po tym, czego odmawia, niż po tym, co obiecuje.
- Nie jesteśmy partią i nie popieramy żadnej partii.
- Nie wpisujemy liczb z sufitu. Pusta rubryka z opisem, co trzeba policzyć, jest uczciwsza niż zgadywanie.
- Nie oddajemy decyzji algorytmowi. Model pokazuje warianty i ich koszt — wybiera człowiek, który za to odpowiada.
- Mierzymy procesy i instytucje, nie obywateli. Nie budujemy niczego, co mogłoby służyć do inwigilacji.
- Nie szukamy winnych. Szukamy przyczyn — bo winnego da się wymienić, a przyczyna zostaje.
- Nie obiecujemy systemu do wszystkiego. Zaczynamy od pilotaży tam, gdzie wynik da się zmierzyć.
Kto za tym stoi
Metody z przemysłu i nauki, zastosowane do państwa
Inicjatywę założył dr Rafał Noga — inżynier sterowania i optymalizacji z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem. Doktorat z inżynierii procesów i systemów na Uniwersytecie w Valladolid, studia z automatyki w Grenoble, Karlsruhe i Gdańsku. Sterowanie predykcyjne układu kriogenicznego Wielkiego Zderzacza Hadronów w CERN, sterowanie dużymi turbinami wiatrowymi, automatyka lotu w energetyce wiatrowej.
Wszędzie tam obowiązuje ta sama zasada: bez pomiaru nie ma sterowania, a bez sterowania nie ma poprawy. Ta inicjatywa przenosi te metody tam, gdzie są najbardziej potrzebne, a najrzadziej stosowane.
Więcej o pracy zawodowej inicjatora: noga.es. Inicjatywa ma być większa niż jedna osoba — dlatego szukamy ludzi.
Kogo szukamy
Pięć sposobów, żeby być w tym od początku
Entuzjaści
Chcesz wiedzieć, co da się w państwie naprawić i jak. Czytasz, pytasz, zgłaszasz problemy.
Promotorzy
Pokazujesz to innym — w pracy, na uczelni, w swoim mieście i w sieci.
Eksperci
Dane, modele, optymalizacja, sztuczna inteligencja — albo głęboka znajomość jednej dziedziny państwa.
Praktycy
Pracujesz w urzędzie, szpitalu, szkole albo samorządzie i wiesz, gdzie proces traci czas.
Instytucje
Gmina, miasto, uczelnia albo firma, która chce sprawdzić rozwiązanie na prawdziwych danych.
Zacznijmy od tego
Jaki problem państwa próbujesz od lat rozwiązać?
Nie pytamy o poglądy. Pytamy, co konkretnie nie działa tam, gdzie mieszkasz albo pracujesz. Z odpowiedzi na to pytanie powstają nasze projekty — a nie odwrotnie.