Przejdź do treści
Silna Rzeczpospolita

Obszary państwa · 3 z 12

Zdrowie i kolejki

Czy dostanę diagnozę i leczenie wtedy, kiedy ich potrzebuję?

Czternaście miesięcy do kardiologa. Ten sam lekarz, prywatnie, przyjmie Cię w przyszłym tygodniu. Lekarz jest, gabinet jest, sprzęt jest. Nie ma tylko sposobu, żeby dostać się do nich przez system, na który płacisz składkę od pierwszej wypłaty w życiu.

System mierzy to, co łatwo policzyć: liczbę porad, liczbę świadczeń, wykonanie kontraktu. Nie mierzy, czy problem pacjenta został rozwiązany ani ile razy musiał po to przyjść. Kolejką zarządza się administracyjnie — zasadami zapisów, sposobem liczenia czasu oczekiwania i limitami — a nie przepustowością.

Bez wiedzy, gdzie naprawdę powstaje wąskie gardło — czy brakuje lekarzy, sprzętu, czy organizacji rejestracji — dokładane pieniądze trafiają w przypadkowe miejsce.

W liczbach

Skala problemu

Średni czas oczekiwania na świadczenie zdrowotne wynosi 4,2 miesiąca — najgorszy wynik od początku pomiarów Barometru Watch Health Care w 2012 r.

Źródło: Do jakich lekarzy są najdłuższe kolejki na NFZ w 2026 roku · sprawdzono 2026-09-09

Bolączki

Co boli ludzi w tym obszarze

Każda udokumentowana w źródłach. Wszystkie bolączki według poziomu — od gminy po państwo →

Karetka nie dojeżdża na czas w części gmin Batorz 92,6% wyjazdów po czasie, Potok Wielki 92,0%, Sławatycze 91,7%; maksymalny czas dotarcia przekroczony w od 21,5% (kujawsko-pomorskie) do 37,8% (mazowieckie) wyjazdów; czas zadysponowania w kodzie 1 przekroczony w ponad 25% wezwań; Józefów nad Wisłą: z 84,4% (2022) do 43,7% (I–IV 2025) po zmianie rozmieszczenia (NIK P/25/042) Pomiar i dane · Estymacja · Sterowanie · Optymalizacja Miesiące w kolejce i lata na całą ścieżkę leczenia średnio 4,2 mies. na świadczenie i 4,2 mies. do specjalisty, 2,8 mies. na diagnostykę; od POZ do endoprotezy kolana 25,4 mies.; neurochirurg 13,1 mies., endokrynolog 12,9 mies. (WHC 2025); 5,2% osób z potrzebą opieki medycznej nie dostało jej w 2024 r. wobec 3,6% w UE; 78 193 osób czekających na endoprotezę kolana (NFZ, IX 2026, obliczenie własne) Pomiar i dane · Estymacja · Sterowanie · Optymalizacja Nieodwołane wizyty, puste terminy, każda poradnia z osobnym zapisem prawie 1,3 mln nieodwołanych wizyt w 2023 r. (NFZ); 1 358 537 nieodwołanych świadczeń w 2024 r. (dane NFZ przez PAP); w pilotażu centralnej e-rejestracji pacjenci sami odwołali blisko 50 tys. wizyt do 19 grudnia 2025 r. Pomiar i dane · Estymacja · Sterowanie · Optymalizacja SOR jako poczekalnia za brakujące POZ i AOS 6,2% pacjentów SOR bardzo pilnych; 44,6% mogło zostać skierowanych do POZ lub NiŚOZ; 29,4% przywiezionych przez zespoły ratownictwa, z nich 38,4% hospitalizowanych; w 77,7% przypadków zapisany czas obsługi przez lekarza nie przekraczał minuty (NIK P/25/042) Pomiar i dane · Estymacja · Sterowanie · Optymalizacja Za mało lekarzy i pielęgniarek, nierówno rozmieszczonych i starzejących się 3,9 lekarza na 1000 mieszkańców wobec 4,3 w UE; 5,9 pielęgniarki wobec 8,5 w UE (2023); lekarze rodzinni 6,7% lekarzy wobec 19,9% w UE; ok. 1/5 lekarzy w wieku 55–64 lat, prawie 1/3 pielęgniarek w wieku 50–59 lat; u dwóch z pięciu dysponentów brak lekarza w zespołach S ponad 25% godzin dyżurów (NIK) Pomiar i dane · Estymacja · Optymalizacja Zadłużone szpitale powiatowe, dublowane oddziały, brak porównywalnych wyników leczenia 9,6 mld zł zobowiązań szpitali powiatowych (spzoz) na koniec 2025 r., w tym 1,6 mld zł wymagalnych; 134 szpitale powiatowe (67%) ze stratą w 2025 r. (MZ); 6,3 łóżka na 1000 mieszkańców wobec 5,1 w UE; 37,2% bieżących wydatków na zdrowie na leczenie szpitalne wobec 27,7% w UE (2023) Pomiar i dane · Estymacja · Optymalizacja

Co zmienia technologia

Pomiar, model, decyzja, poprawka

Każde zastosowanie jest oznaczone narzędziem, z którego korzysta. Czym te narzędzia są →

Pomiar i dane

Porównanie placówek z korektą o trudność przypadków

Szpital porównujemy ze szpitalami o podobnym profilu pacjentów, a wynik korygujemy o to, jak ciężko chorych leczy. Bez tej korekty każdy ranking karze tych, którzy biorą przypadki najtrudniejsze — a to najszybszy sposób, żeby przestali je brać.

Estymacja

Gdzie jest wąskie gardło

Model przepływu pacjentów — od skierowania przez diagnostykę do leczenia — pokazuje, który etap ogranicza całą ścieżkę. Kolejka do specjalisty bywa skutkiem braku jednego aparatu albo jednej pracowni, a nie braku lekarzy.

Estymacja

Prognoza zapotrzebowania

Starzenie się ludności, sezonowe fale infekcji i odejścia lekarzy na emeryturę da się przewidzieć z wyprzedzeniem. Prognoza na poziomie powiatu pozwala planować dyżury, łóżka i kształcenie specjalistów, zanim kolejka urośnie.

Sterowanie

Gwarantowany termin, który uruchamia działanie

Kiedy prognozowany czas oczekiwania zbliża się do ustalonego maksimum, system kieruje pacjenta tam, gdzie przyjmą szybciej, i przesuwa za nim finansowanie. Kolejka przestaje być problemem pacjenta i staje się sygnałem, na który system musi zareagować.

Optymalizacja

Harmonogram sal i aparatów

Sala operacyjna albo rezonans, które stoją po południu, to kolejka, której nie musiało być. Układanie harmonogramów z uwzględnieniem obsady, czasu zabiegów i pilności przypadków zwiększa liczbę przyjętych pacjentów bez nowych inwestycji.

Sztuczna inteligencja

Rejestracja, która rozumie skierowanie

Model językowy pomaga odczytać skierowanie, ocenić pilność i wychwycić pacjentów zapisanych w kilku miejscach naraz, którzy blokują terminy innym. Ostateczną kwalifikację zawsze robi lekarz.

Mierniki

Po czym poznać, że działa

Wartości docelowej nie wpisujemy, dopóki nikt jej nie policzył. Pusta rubryka z opisem, skąd wziąć dane, jest uczciwsza niż liczba z sufitu.

Co mierzymyCelSkąd dane
Czas od skierowania do rozpoczęcia leczenia — mediana i 90. percentyl, w podziale na specjalność i powiat do policzenia dane NFZ o kolejkach i realizacji świadczeń
Odsetek pacjentów przyjętych w gwarantowanym terminie do policzenia NFZ
Ponowne przyjęcia i powikłania skorygowane o strukturę przypadków do policzenia dane szpitali i NFZ
Wykorzystanie sal operacyjnych i pracowni diagnostycznych w godzinach pracy do policzenia systemy szpitalne

Gdzie technologia musi się zatrzymać

  • Algorytm może ocenić pilność i podpowiedzieć termin. Kwalifikacja do leczenia należy do lekarza i nie może zależeć od tego, ile pacjent kosztuje.
  • Dane o zdrowiu to najbardziej wrażliwe dane, jakie ma państwo. Analizy prowadzi się na danych pozbawionych tożsamości, a każdy dostęp do danych konkretnej osoby zostawia ślad.
  • Miernik czasu bez miernika jakości premiuje pośpiech. Krótsza kolejka okupiona większą liczbą powikłań nie jest poprawą.

Gdzie to już działa

Problem jest rozwiązywalny

Nie po to, żeby kopiować — warunki są różne. Po to, żeby nazwać mechanizm, który gdzie indziej zadziałał.

Holandia

Najkrótsze średnie oczekiwanie w Europie — poniżej półtora miesiąca, wobec 4,2 miesiąca w Polsce. Od 46 do 64 procent pacjentów trafia do specjalisty w ciągu miesiąca. Kluczem jest przepustowość i konkurencja o pacjenta, a nie sam poziom wydatków.

Źródło: OECD, studium czasu oczekiwania na świadczenia zdrowotne · sprawdzono 2026-09-09

Dania

Gwarancja maksymalnego czasu oczekiwania: jeżeli termin zbliża się do ustalonego maksimum albo je przekracza, pacjent może wybrać innego świadczeniodawcę — łącznie z prywatnym — a system to finansuje. Kolejka staje się kosztem systemu, więc jej skracanie zaczyna się opłacać.

Źródło: Health Policy — pomiar i porównanie kolejek w krajach OECD · sprawdzono 2026-09-09

Sprzężenia

Tego obszaru nie da się naprawić osobno

  • Budżet i pieniądze publiczne Pieniądze idą dziś za wykonaniem kontraktu, a nie za rozwiązanym problemem pacjenta; dopóki budżet tego nie widzi, skrócenie kolejki nikomu się nie opłaca.
  • Obronność i odporność Szpitale są częścią odporności państwa: łóżka do szybkiego rozwinięcia, zapasy i zdolność leczenia urazów decydują, czy system wytrzyma kryzys.
  • Wsparcie, rodzina i opieka Po wypisie pacjenta przejmuje opieka długoterminowa i pomoc społeczna; jeżeli tam brakuje miejsc, łóżko szpitalne zajmuje ktoś, kto nie ma dokąd wrócić.
  • Samorząd, regiony i miasta Dojazd do przychodni i szpitala zależy od lokalnego transportu; gmina bez autobusu wydłuża drogę do lekarza o czas, którego nikt nie liczy.

Mapa wszystkich powiązań →

Znasz ten obszar od środka?

Jeśli wiesz, gdzie tu naprawdę traci się czas i pieniądze — albo umiesz to policzyć — jesteś osobą, której szukamy.