Przejdź do treści
Silna Rzeczpospolita

Radar Państwa

Państwo ma słuchać

Państwo ustala dziś swoją agendę z pomysłów ministrów, nagłówków i lobby. Tymczasem trzydzieści osiem milionów ludzi codziennie testuje je w praktyce — na dziurawej drodze, przy okienku, na infolinii, w sądzie. To jest największa sieć czujników jakości państwa, jaka istnieje, i nikt jej systematycznie nie odczytuje.

Każdy kontakt obywatela z państwem jest sensorem jakości państwa.

Chodzi o coś więcej niż wygodę. Kiedy widzisz, kto odpowiada za Twoją sprawę, do kiedy i co zrobił, przestajesz być petentem, a stajesz się współwłaścicielem państwa, które utrzymujesz z podatków.

Stan na 2026-10-13

Czy w Polsce zgłosisz dziurę i zobaczysz naprawę?

Tak — ale tylko w niektórych miastach i tylko na drogach, którymi zarządza to miasto. Nie ma narzędzia, które przyjmie zgłoszenie z dowolnej drogi, samo ustali, czy należy do gminy, powiatu, województwa czy państwa, i pokaże publicznie status z terminem.

Narzędzie Śledzisz swoją sprawę Status widać publicznie Otwarte dane Co warto wiedzieć
Warszawa 19115
Warszawa
tak częściowo nie 687 857 zgłoszeń w 2025 r. Cudze zgłoszenia widać tylko w aplikacji i tylko otwarte. Brak danych o czasie załatwienia. [źródło]
Gdańsk — Mapa zgłoszeń
Gdańsk
tak tak tak Jedyny znaleziony w Polsce otwarty zbiór zgłoszeń: aktualizowany codziennie, na wolnej licencji, choć bez lokalizacji. [źródło]
Rzeszów — #RzeszówToMy
Rzeszów
tak tak nie Jedyne znalezione zadeklarowane terminy: 3 dni robocze na weryfikację, 10 na informację dla zgłaszającego. [źródło]
Bydgoszcz, Kielce, Opole, Toruń
cztery miasta
tak tak nie Publiczna mapa ze statusem. W Toruniu w 2026 r. 546 zgłoszeń wciąż oznaczonych jako „nowe”, część sprzed około czterech lat. [źródło]
Kraków, Poznań
dwa miasta
tak nie nie Status widzi tylko zgłaszający, po numerze sprawy. Cudzych zgłoszeń nie widać. [źródło]
Łódź, Wrocław
dwa miasta
nie nie nie Formularz albo telefon bez możliwości śledzenia sprawy. Łódzka aplikacja z budżetu obywatelskiego jest dopiero w przetargu. [źródło]
Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa
cała Polska, Policja
tak tak nie Jedyna ogólnopolska publiczna mapa ze statusem — ale tylko dla spraw Policji. Nie wiadomo, co dzieje się ze sprawą „przekazaną poza Policję”. [źródło]
GDDKiA, mObywatel
drogi krajowe; usługi państwa
częściowo nie nie GDDKiA przyjmuje zgłoszenia telefonem i formularzem, bez statusu. mObywatel ma osobne kanały sektorowe, wszystkie prywatne — i żadnego „zgłoś problem w gminie”. [źródło]

Wybór z przeglądu kilkudziesięciu narzędzi miejskich, państwowych i sektorowych. Stan narzędzi zmienia się szybko — miasta wymieniają je co kilka lat.

Czyja to dziura?

Cztery rodzaje zarządców i żadnego rejestru

Prawo dzieli drogi publiczne między czterech zarządców:

  • drogi krajowe — Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
  • drogi wojewódzkie — zarząd województwa
  • drogi powiatowe — zarząd powiatu
  • drogi gminne — wójt, burmistrz albo prezydent miasta

W 66 miastach na prawach powiatu prezydent zarządza wszystkimi drogami poza autostradami i ekspresowymi, odcinki płatne mają koncesjonariusze, zarządcy mogą przekazywać sobie drogi porozumieniem, a do tego dochodzą drogi wewnętrzne spółdzielni i prywatnych właścicieli.

Nie istnieje ogólnodostępny rejestr, w którym sprawdzisz zarządcę konkretnej drogi. Ewidencję prowadzi osobno każda z około 2,5 tysiąca gmin i 380 powiatów, a mapa państwowa pokazuje właściciela działki, ale nie zarządcę drogi. Poradniki radzą po prostu: zapytaj w gminie. Sami zarządcy też się gubią — w kontroli NIK 63 procent z nich miało nierzetelną ewidencję mostów i przepustów.

Polskie prawo zna już zasadę „nie ma złych drzwi”: urząd, do którego trafiła cudza skarga, ma 7 dni na przekazanie jej właściwemu organowi i zawiadomienie skarżącego (art. 231 KPA). Działa to jednak tylko dla pism, a nie dla zgłoszenia wysłanego z telefonu.

Źródła: Jak ustalić zarządcę drogi w Polsce? To droga przez mękę — Spider’s Web · Drogowe obiekty inżynierskie wołają o pomoc — NIK, 16.03.2023

Trzy źródła

Jeden kanał zawsze kłamie

Aplikacja pokaże problemy ludzi, którzy zgłaszają. Ankieta po wizycie pominie tych, którzy dali za wygraną i nie przyszli. Dlatego trzy źródła naraz, każde korygujące skrzywienie pozostałych — tak jak w dobrym układzie pomiarowym łączy się czujniki o różnych błędach.

A

Otwarty kanał dla każdego

Każdy opisuje własnymi słowami, co w państwie nie zadziałało. Dziura w jezdni, kolejka, niezrozumiała procedura, żądanie dokumentu, który państwo już ma, niepotrzebna wizyta osobista, brak autobusu, absurd proceduralny.

Słabość: Zgłaszają najchętniej ci, którym najłatwiej. Sam nie wystarczy.

B

Pytanie po załatwionej sprawie

Po zakończeniu sprawy — przez internet, telefonicznie albo na miejscu — krótkie, dobrowolne pytanie: czy sprawa została załatwiona, ile trwała, ile wizyt wymagała, czy proszono o dane, które państwo już miało.

Słabość: Za częste pytanie męczy ludzi i psuje odpowiedzi. Przypomnienia próbkujemy.

C

Reprezentatywny panel i niezależny przegląd

Co kwartał losowa, reprezentatywna próba mieszkańców odpowiada na pytania o rzeczywiste doświadczenia z państwem — także ci, którzy nigdy nie napiszą skargi. Do tego przeglądy stanu dróg, budynków i usług niezależne od zgłoszeń.

Słabość: Kosztuje i wymaga rzetelnej metodologii. Bez niego dwa poprzednie kanały kłamią.

Siedem pytań po załatwionej sprawie

  1. Czy udało się załatwić sprawę?
  2. Ile czasu łącznie zajęła?
  3. Ile kontaktów albo wizyt było potrzebnych?
  4. Czy proszono o dane, które państwo już posiada?
  5. Czy procedura była zrozumiała?
  6. Czy byłeś traktowany z szacunkiem?
  7. Co było najbardziej niepotrzebne albo frustrujące?

Świadomie nie pytamy głównie o zadowolenie — zwłaszcza w podatkach, policji, sądach i prokuraturze. Obywatel bywa niezadowolony z decyzji prawidłowej. Mierzymy jakość procesu, a nie to, czy wynik się komuś spodobał.

Mapa Problemów

Od pojedynczej skargi do problemu systemowego

Nie tworzymy dziesięciu milionów ręcznie obsługiwanych zgłoszeń. Podobne przypadki są łączone w jeden problem systemowy — instytucja dostaje wtedy jedną sprawę do rozwiązania zamiast tysięcy identycznych maili do odpisania.

Problem #4782

Urząd żąda dokumentu, który posiada już inna instytucja państwa.

Zgłoszeń
14 300
Województw
16
Szacowany koszt czasu obywateli
liczony, nie zgadywany
Odpowiedzialny
wskazany z imienia i nazwiska
Termin odpowiedzi
publiczny
Status naprawy
widoczny dla każdego

Przykład ilustracyjny. Liczby wymyślone — mechanizm nie.

Osoba, która zgłosiła problem, dostaje informację zwrotną: „Twoje zgłoszenie zostało połączone z problemem #4782, który dotyczy 14 300 podobnych przypadków". To jest różnica między wysłaniem skargi w próżnię a zobaczeniem, że się liczyła.

Sztuczna inteligencja grupuje, nie ustala priorytetów

Do połączenia milionów wypowiedzi w powtarzające się wzorce potrzebny jest model językowy — żaden zespół nie przeczyta tego ręcznie. Ale model służy do grupowania, usuwania duplikatów i streszczania. O tym, co jest problemem i co z nim zrobić, decydują ludzie — a priorytet wynika z ciężaru problemu i niezależnych danych, nie z liczby zgłoszeń.

Czego uczą badania

Pięć rzeczy, które wiemy o systemach zgłoszeń

Systemy zgłoszeń działają w wielu miastach od kilkunastu lat. Ich skutki i pułapki są dobrze zbadane — nie trzeba ich odkrywać od nowa.

Zgłoszenia mierzą skłonność do skarżenia się, nie potrzebę

W Kansas City biedniejsze okolice zgłaszały około dziesięć razy mniej dziur na milę ulicy, choć miały gorsze drogi. Przydział napraw według liczby zgłoszeń przesuwa pieniądze do tych, którzy zgłaszają więcej.

Źródło: Kontokosta, Hong (2021), Sustainable Cities and Society 64

Pokazana naprawa sprawia, że ludzie zgłaszają dalej

W Bostonie mieszkańcy, którzy dostawali zdjęcie wykonanej naprawy, złożyli później o 60 procent więcej zgłoszeń, a ci, którzy widzieli pracę miasta, mieli o 14 procent większe zaufanie do władz.

Źródło: Buell, Porter, Norton (2021), Manufacturing & Service Operations Management 23(4)

Pierwsza odpowiedź decyduje o drugim zgłoszeniu

W brytyjskim FixMyStreet udane pierwsze zgłoszenie wiązało się z o 57 procent wyższą szansą na kolejne. Kto trafił w próżnię, rzadko wracał.

Źródło: Sjoberg, Mellon, Peixoto (2017), Public Administration Review 77(3)

„Zamknięte” nie znaczy „naprawione”

Nowojorski departament śledczy ustalił, że Policja zamykała prawie co czwarte zgłoszenie o nielegalnym parkowaniu w 20 minut lub szybciej, a w testach nie podejmowała żadnej interwencji.

Źródło: NYC Department of Investigation, raport z 3.04.2024

O skutku decyduje instytucja, nie aplikacja

Z 23 zbadanych platform w 17 krajach tylko 7 doprowadzało do działania w więcej niż połowie spraw. Działały te, które miały partnera w administracji i połączenie z jej systemem zleceń.

Źródło: Peixoto, Fox (2016), IDS Bulletin 47(1)

Gdzie to już działa

Pięć wzorców z innych krajów

Korea Południowa

e-People

Jeden system dla 1312 instytucji. Źle skierowana skarga musi trafić do właściwego urzędu w 8 godzin roboczych, każde zawiadomienie podaje nazwisko odpowiedzialnego urzędnika, a analiza kilkunastu milionów petycji rocznie kończy się formalnymi zaleceniami zmian systemowych.

ACRC — raport roczny 2025

Wielka Brytania

FixMyStreet

Otwarty silnik, który z samego punktu na mapie i kategorii ustala, czy sprawa należy do gminy, hrabstwa czy zarządcy dróg krajowych. Ponad 8 mln zgłoszeń od 2007 roku, z czego ponad 3 mln oznaczono jako naprawione.

FixMyStreet — jak działa kierowanie zgłoszeń · FixMyStreet — statystyki zgłoszeń

Brandenburgia

Maerker

Usługa finansowana przez land, darmowa dla gmin, od 2009 roku. Zgłoszenia nie wolno odrzucić z powodu niewłaściwości, a publiczny status — czerwony, żółty, zielony — pojawia się w ciągu 3 dni roboczych.

Maerker Brandenburg — pytania i odpowiedzi

Tajwan

Join

Sprawa, która zbierze 5000 poparć, dostaje wiodący urząd i publiczną odpowiedź z uzasadnieniem w 2 miesiące. Gdy urzędy spierają się o właściwość, milczenie oznacza przyjęcie sprawy.

Join — zasady rozpatrywania propozycji

Singapur

OneService

Zamiast „zamknięte” są stany „rozwiązane” i „udzielono odpowiedzi”, bo urzędy zamykały sprawy za wcześnie pod presją wskaźnika szybkości. Zamknięcie wymaga wykonanej pracy, w miarę możliwości ze zdjęciem.

Przemówienie w Parlamencie Singapuru, 8.03.2022 (kopia archiwalna)

Rejestr napraw

Uczciwy status: liczymy naprawione, nie zamknięte

Skarga do urzędu znika. Zgłoszenie w rejestrze ma status, właściciela i termin — tak samo jak błąd w dobrze prowadzonym projekcie inżynierskim. A „wykonane” wymaga dowodu.

  1. 1
    PrzyjęteZgłoszenie ma numer. Niezależnie od tego, do kogo trafiło.
  2. 2
    PrzekazaneDo właściwego zarządcy, z jego nazwą — w terminie liczonym publicznie.
  3. 3
    Przyjęte przez zarządcęKtoś konkretny za to odpowiada.
  4. 4
    ZaplanowaneZ datą. Albo odrzucone — z powodem, który da się przeczytać.
  5. 5
    WykonaneZ dowodem: zdjęciem albo opisem pracy, a nie samym kliknięciem „zamknij”.
  6. 6
    PotwierdzoneZgłaszający potwierdza naprawę albo otwiera sprawę ponownie.

Miernik

Ile godzin rocznie państwo zabiera obywatelowi

Państwo skrupulatnie liczy swój budżet i nie liczy w ogóle czasu, który przerzuca na ludzi. Wizyty, formularze, dokumenty, oczekiwanie, podawanie po raz kolejny danych, które już ma — to wszystko jest realnym kosztem, tylko ponoszonym poza budżetem, więc niewidocznym.

W Polsce nikt nie mierzy tego systematycznie. Są tylko pojedyncze liczby:

  • Urzędy wysyłają co najmniej 2,5 mln wezwań do osobistego stawiennictwa rocznie. Według szacunku resortu to nawet 5 mln godzin straconych przez obywateli. [źródło]
  • Ostatni znaleziony pomiar liczby wizyt w urzędzie pochodzi z 2007 roku: 34 procent ludzi musiało przyjść kilka razy, 7 procent odeszło z niczym. [źródło]

Ile godzin rocznie przeciętny człowiek traci na obowiązkowe sprawy urzędowe?

Dziś nikt w Polsce nie zna odpowiedzi na to pytanie. Rządowe wytyczne do oceny skutków przepisów pozwalają liczyć obciążenia obywateli w godzinach — nie znaleźliśmy dowodu, że ktoś to kiedykolwiek zrobił.

Co proponujemy

Nie kolejna aplikacja, tylko infrastruktura

Polskie miasta zmieniają aplikacje co kilka lat, a obywatelskie serwisy znikają po pilotażu. Trwałe jest to, co działa pod spodem: rejestr, standard, terminy i odpowiedzialność. Istniejące aplikacje miejskie i mObywatel mogą być do tego wejściem.

  1. 1

    Otwarty rejestr zarządców

    Każda droga publiczna, przystanek i latarnia z przypisanym zarządcą, jako warstwa na mapie. Wartościowy sam w sobie — także przy dochodzeniu odszkodowania za szkodę na dziurawej drodze.

  2. 2

    Nie ma złych drzwi

    Wspólna warstwa, która przyjmuje zgłoszenie z dowolnego kanału — aplikacji miejskiej, mObywatela, telefonu — i sama oddaje je właściwemu zarządcy. Zasada z art. 231 KPA, dziś obowiązująca tylko dla pism, rozszerzona na zwykłe zgłoszenie i liczona publicznie w dniach roboczych.

  3. 3

    Wspólny standard zgłoszenia i statusu

    Jeden otwarty słownik stanów: przyjęte, przekazane do kogo, przyjęte przez zarządcę, zaplanowane na kiedy, wykonane z dowodem, odrzucone z powodem. Miasta zachowują swoje aplikacje — standard dotyczy wymiany danych i jawności.

  4. 4

    Publiczne terminy i uczciwe „wykonane”

    Każdy zarządca sam ustala terminy, ale musi je ogłosić. Status „wykonane” wymaga dowodu, zgłaszający może naprawę potwierdzić albo sprawę otworzyć ponownie, a liczymy naprawione, nie zamknięte.

  5. 5

    Problemy systemowe z właścicielem

    Powtarzające się zgłoszenia łączone w jeden nazwany problem z odpowiedzialnym organem i terminem odpowiedzi. Priorytet według ciężaru problemu i niezależnych danych — nie według liczby zgłoszeń, bo ta faworyzuje okolice, które zgłaszają najchętniej.

  6. 6

    Licznik czasu obywatela

    Dane o czasie trwania procedur, krótkie pytanie po zamknięciu sprawy i liczenie obciążenia obywateli przy ocenie nowych przepisów. Żeby o reformie dało się powiedzieć: oddaje ludziom tyle a tyle milionów godzin rocznie.

Czego nie obiecujemy: nie ma badań, które pokazują, że sama aplikacja poprawia stan dróg. Obiecujemy przejrzystość i rozliczalność — a te działają wtedy, gdy pokazują prawdziwą pracę.

Zaczynamy od siebie

Nie czekamy, aż państwo zacznie samo

Formularz na tej stronie jest pierwszą, ręczną wersją Radaru. Zbieramy problemy, szukamy powtarzalności i mówimy wprost, czym się zajmiemy, a czym nie. Trudno obiecywać państwu słuchanie obywateli, samemu tego nie robiąc.