Radar Państwa
Państwo ma słuchać
Państwo ustala dziś swoją agendę z pomysłów ministrów, nagłówków i lobby. Tymczasem trzydzieści osiem milionów ludzi codziennie testuje je w praktyce — na dziurawej drodze, przy okienku, na infolinii, w sądzie. To jest największa sieć czujników jakości państwa, jaka istnieje, i nikt jej systematycznie nie odczytuje.
Każdy kontakt obywatela z państwem jest sensorem jakości państwa.
Chodzi o coś więcej niż wygodę. Kiedy widzisz, kto odpowiada za Twoją sprawę, do kiedy i co zrobił, przestajesz być petentem, a stajesz się współwłaścicielem państwa, które utrzymujesz z podatków.
Stan na 2026-10-13
Czy w Polsce zgłosisz dziurę i zobaczysz naprawę?
Tak — ale tylko w niektórych miastach i tylko na drogach, którymi zarządza to miasto. Nie ma narzędzia, które przyjmie zgłoszenie z dowolnej drogi, samo ustali, czy należy do gminy, powiatu, województwa czy państwa, i pokaże publicznie status z terminem.
| Narzędzie | Śledzisz swoją sprawę | Status widać publicznie | Otwarte dane | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|---|---|
| Warszawa 19115 Warszawa | tak | częściowo | nie | 687 857 zgłoszeń w 2025 r. Cudze zgłoszenia widać tylko w aplikacji i tylko otwarte. Brak danych o czasie załatwienia. [źródło] |
| Gdańsk — Mapa zgłoszeń Gdańsk | tak | tak | tak | Jedyny znaleziony w Polsce otwarty zbiór zgłoszeń: aktualizowany codziennie, na wolnej licencji, choć bez lokalizacji. [źródło] |
| Rzeszów — #RzeszówToMy Rzeszów | tak | tak | nie | Jedyne znalezione zadeklarowane terminy: 3 dni robocze na weryfikację, 10 na informację dla zgłaszającego. [źródło] |
| Bydgoszcz, Kielce, Opole, Toruń cztery miasta | tak | tak | nie | Publiczna mapa ze statusem. W Toruniu w 2026 r. 546 zgłoszeń wciąż oznaczonych jako „nowe”, część sprzed około czterech lat. [źródło] |
| Kraków, Poznań dwa miasta | tak | nie | nie | Status widzi tylko zgłaszający, po numerze sprawy. Cudzych zgłoszeń nie widać. [źródło] |
| Łódź, Wrocław dwa miasta | nie | nie | nie | Formularz albo telefon bez możliwości śledzenia sprawy. Łódzka aplikacja z budżetu obywatelskiego jest dopiero w przetargu. [źródło] |
| Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa cała Polska, Policja | tak | tak | nie | Jedyna ogólnopolska publiczna mapa ze statusem — ale tylko dla spraw Policji. Nie wiadomo, co dzieje się ze sprawą „przekazaną poza Policję”. [źródło] |
| GDDKiA, mObywatel drogi krajowe; usługi państwa | częściowo | nie | nie | GDDKiA przyjmuje zgłoszenia telefonem i formularzem, bez statusu. mObywatel ma osobne kanały sektorowe, wszystkie prywatne — i żadnego „zgłoś problem w gminie”. [źródło] |
Wybór z przeglądu kilkudziesięciu narzędzi miejskich, państwowych i sektorowych. Stan narzędzi zmienia się szybko — miasta wymieniają je co kilka lat.
Czyja to dziura?
Cztery rodzaje zarządców i żadnego rejestru
Prawo dzieli drogi publiczne między czterech zarządców:
- drogi krajowe — Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
- drogi wojewódzkie — zarząd województwa
- drogi powiatowe — zarząd powiatu
- drogi gminne — wójt, burmistrz albo prezydent miasta
W 66 miastach na prawach powiatu prezydent zarządza wszystkimi drogami poza autostradami i ekspresowymi, odcinki płatne mają koncesjonariusze, zarządcy mogą przekazywać sobie drogi porozumieniem, a do tego dochodzą drogi wewnętrzne spółdzielni i prywatnych właścicieli.
Nie istnieje ogólnodostępny rejestr, w którym sprawdzisz zarządcę konkretnej drogi. Ewidencję prowadzi osobno każda z około 2,5 tysiąca gmin i 380 powiatów, a mapa państwowa pokazuje właściciela działki, ale nie zarządcę drogi. Poradniki radzą po prostu: zapytaj w gminie. Sami zarządcy też się gubią — w kontroli NIK 63 procent z nich miało nierzetelną ewidencję mostów i przepustów.
Polskie prawo zna już zasadę „nie ma złych drzwi”: urząd, do którego trafiła cudza skarga, ma 7 dni na przekazanie jej właściwemu organowi i zawiadomienie skarżącego (art. 231 KPA). Działa to jednak tylko dla pism, a nie dla zgłoszenia wysłanego z telefonu.
Źródła: Jak ustalić zarządcę drogi w Polsce? To droga przez mękę — Spider’s Web · Drogowe obiekty inżynierskie wołają o pomoc — NIK, 16.03.2023
Trzy źródła
Jeden kanał zawsze kłamie
Aplikacja pokaże problemy ludzi, którzy zgłaszają. Ankieta po wizycie pominie tych, którzy dali za wygraną i nie przyszli. Dlatego trzy źródła naraz, każde korygujące skrzywienie pozostałych — tak jak w dobrym układzie pomiarowym łączy się czujniki o różnych błędach.
Otwarty kanał dla każdego
Każdy opisuje własnymi słowami, co w państwie nie zadziałało. Dziura w jezdni, kolejka, niezrozumiała procedura, żądanie dokumentu, który państwo już ma, niepotrzebna wizyta osobista, brak autobusu, absurd proceduralny.
Słabość: Zgłaszają najchętniej ci, którym najłatwiej. Sam nie wystarczy.
Pytanie po załatwionej sprawie
Po zakończeniu sprawy — przez internet, telefonicznie albo na miejscu — krótkie, dobrowolne pytanie: czy sprawa została załatwiona, ile trwała, ile wizyt wymagała, czy proszono o dane, które państwo już miało.
Słabość: Za częste pytanie męczy ludzi i psuje odpowiedzi. Przypomnienia próbkujemy.
Reprezentatywny panel i niezależny przegląd
Co kwartał losowa, reprezentatywna próba mieszkańców odpowiada na pytania o rzeczywiste doświadczenia z państwem — także ci, którzy nigdy nie napiszą skargi. Do tego przeglądy stanu dróg, budynków i usług niezależne od zgłoszeń.
Słabość: Kosztuje i wymaga rzetelnej metodologii. Bez niego dwa poprzednie kanały kłamią.
Siedem pytań po załatwionej sprawie
- Czy udało się załatwić sprawę?
- Ile czasu łącznie zajęła?
- Ile kontaktów albo wizyt było potrzebnych?
- Czy proszono o dane, które państwo już posiada?
- Czy procedura była zrozumiała?
- Czy byłeś traktowany z szacunkiem?
- Co było najbardziej niepotrzebne albo frustrujące?
Świadomie nie pytamy głównie o zadowolenie — zwłaszcza w podatkach, policji, sądach i prokuraturze. Obywatel bywa niezadowolony z decyzji prawidłowej. Mierzymy jakość procesu, a nie to, czy wynik się komuś spodobał.
Mapa Problemów
Od pojedynczej skargi do problemu systemowego
Nie tworzymy dziesięciu milionów ręcznie obsługiwanych zgłoszeń. Podobne przypadki są łączone w jeden problem systemowy — instytucja dostaje wtedy jedną sprawę do rozwiązania zamiast tysięcy identycznych maili do odpisania.
Problem #4782
Urząd żąda dokumentu, który posiada już inna instytucja państwa.
- Zgłoszeń
- 14 300
- Województw
- 16
- Szacowany koszt czasu obywateli
- liczony, nie zgadywany
- Odpowiedzialny
- wskazany z imienia i nazwiska
- Termin odpowiedzi
- publiczny
- Status naprawy
- widoczny dla każdego
Przykład ilustracyjny. Liczby wymyślone — mechanizm nie.
Osoba, która zgłosiła problem, dostaje informację zwrotną: „Twoje zgłoszenie zostało połączone z problemem #4782, który dotyczy 14 300 podobnych przypadków". To jest różnica między wysłaniem skargi w próżnię a zobaczeniem, że się liczyła.
Sztuczna inteligencja grupuje, nie ustala priorytetów
Do połączenia milionów wypowiedzi w powtarzające się wzorce potrzebny jest model językowy — żaden zespół nie przeczyta tego ręcznie. Ale model służy do grupowania, usuwania duplikatów i streszczania. O tym, co jest problemem i co z nim zrobić, decydują ludzie — a priorytet wynika z ciężaru problemu i niezależnych danych, nie z liczby zgłoszeń.
Czego uczą badania
Pięć rzeczy, które wiemy o systemach zgłoszeń
Systemy zgłoszeń działają w wielu miastach od kilkunastu lat. Ich skutki i pułapki są dobrze zbadane — nie trzeba ich odkrywać od nowa.
Zgłoszenia mierzą skłonność do skarżenia się, nie potrzebę
W Kansas City biedniejsze okolice zgłaszały około dziesięć razy mniej dziur na milę ulicy, choć miały gorsze drogi. Przydział napraw według liczby zgłoszeń przesuwa pieniądze do tych, którzy zgłaszają więcej.
Źródło: Kontokosta, Hong (2021), Sustainable Cities and Society 64
Pokazana naprawa sprawia, że ludzie zgłaszają dalej
W Bostonie mieszkańcy, którzy dostawali zdjęcie wykonanej naprawy, złożyli później o 60 procent więcej zgłoszeń, a ci, którzy widzieli pracę miasta, mieli o 14 procent większe zaufanie do władz.
Źródło: Buell, Porter, Norton (2021), Manufacturing & Service Operations Management 23(4)
Pierwsza odpowiedź decyduje o drugim zgłoszeniu
W brytyjskim FixMyStreet udane pierwsze zgłoszenie wiązało się z o 57 procent wyższą szansą na kolejne. Kto trafił w próżnię, rzadko wracał.
Źródło: Sjoberg, Mellon, Peixoto (2017), Public Administration Review 77(3)
„Zamknięte” nie znaczy „naprawione”
Nowojorski departament śledczy ustalił, że Policja zamykała prawie co czwarte zgłoszenie o nielegalnym parkowaniu w 20 minut lub szybciej, a w testach nie podejmowała żadnej interwencji.
O skutku decyduje instytucja, nie aplikacja
Z 23 zbadanych platform w 17 krajach tylko 7 doprowadzało do działania w więcej niż połowie spraw. Działały te, które miały partnera w administracji i połączenie z jej systemem zleceń.
Gdzie to już działa
Pięć wzorców z innych krajów
Korea Południowa
e-People
Jeden system dla 1312 instytucji. Źle skierowana skarga musi trafić do właściwego urzędu w 8 godzin roboczych, każde zawiadomienie podaje nazwisko odpowiedzialnego urzędnika, a analiza kilkunastu milionów petycji rocznie kończy się formalnymi zaleceniami zmian systemowych.
Wielka Brytania
FixMyStreet
Otwarty silnik, który z samego punktu na mapie i kategorii ustala, czy sprawa należy do gminy, hrabstwa czy zarządcy dróg krajowych. Ponad 8 mln zgłoszeń od 2007 roku, z czego ponad 3 mln oznaczono jako naprawione.
FixMyStreet — jak działa kierowanie zgłoszeń · FixMyStreet — statystyki zgłoszeń
Brandenburgia
Maerker
Usługa finansowana przez land, darmowa dla gmin, od 2009 roku. Zgłoszenia nie wolno odrzucić z powodu niewłaściwości, a publiczny status — czerwony, żółty, zielony — pojawia się w ciągu 3 dni roboczych.
Tajwan
Join
Sprawa, która zbierze 5000 poparć, dostaje wiodący urząd i publiczną odpowiedź z uzasadnieniem w 2 miesiące. Gdy urzędy spierają się o właściwość, milczenie oznacza przyjęcie sprawy.
Singapur
OneService
Zamiast „zamknięte” są stany „rozwiązane” i „udzielono odpowiedzi”, bo urzędy zamykały sprawy za wcześnie pod presją wskaźnika szybkości. Zamknięcie wymaga wykonanej pracy, w miarę możliwości ze zdjęciem.
Przemówienie w Parlamencie Singapuru, 8.03.2022 (kopia archiwalna)
Rejestr napraw
Uczciwy status: liczymy naprawione, nie zamknięte
Skarga do urzędu znika. Zgłoszenie w rejestrze ma status, właściciela i termin — tak samo jak błąd w dobrze prowadzonym projekcie inżynierskim. A „wykonane” wymaga dowodu.
- 1 PrzyjęteZgłoszenie ma numer. Niezależnie od tego, do kogo trafiło.
- 2 PrzekazaneDo właściwego zarządcy, z jego nazwą — w terminie liczonym publicznie.
- 3 Przyjęte przez zarządcęKtoś konkretny za to odpowiada.
- 4 ZaplanowaneZ datą. Albo odrzucone — z powodem, który da się przeczytać.
- 5 WykonaneZ dowodem: zdjęciem albo opisem pracy, a nie samym kliknięciem „zamknij”.
- 6 PotwierdzoneZgłaszający potwierdza naprawę albo otwiera sprawę ponownie.
Miernik
Ile godzin rocznie państwo zabiera obywatelowi
Państwo skrupulatnie liczy swój budżet i nie liczy w ogóle czasu, który przerzuca na ludzi. Wizyty, formularze, dokumenty, oczekiwanie, podawanie po raz kolejny danych, które już ma — to wszystko jest realnym kosztem, tylko ponoszonym poza budżetem, więc niewidocznym.
W Polsce nikt nie mierzy tego systematycznie. Są tylko pojedyncze liczby:
- Urzędy wysyłają co najmniej 2,5 mln wezwań do osobistego stawiennictwa rocznie. Według szacunku resortu to nawet 5 mln godzin straconych przez obywateli. [źródło]
- Ostatni znaleziony pomiar liczby wizyt w urzędzie pochodzi z 2007 roku: 34 procent ludzi musiało przyjść kilka razy, 7 procent odeszło z niczym. [źródło]
Ile godzin rocznie przeciętny człowiek traci na obowiązkowe sprawy urzędowe?
Dziś nikt w Polsce nie zna odpowiedzi na to pytanie. Rządowe wytyczne do oceny skutków przepisów pozwalają liczyć obciążenia obywateli w godzinach — nie znaleźliśmy dowodu, że ktoś to kiedykolwiek zrobił.
Co proponujemy
Nie kolejna aplikacja, tylko infrastruktura
Polskie miasta zmieniają aplikacje co kilka lat, a obywatelskie serwisy znikają po pilotażu. Trwałe jest to, co działa pod spodem: rejestr, standard, terminy i odpowiedzialność. Istniejące aplikacje miejskie i mObywatel mogą być do tego wejściem.
- 1
Otwarty rejestr zarządców
Każda droga publiczna, przystanek i latarnia z przypisanym zarządcą, jako warstwa na mapie. Wartościowy sam w sobie — także przy dochodzeniu odszkodowania za szkodę na dziurawej drodze.
- 2
Nie ma złych drzwi
Wspólna warstwa, która przyjmuje zgłoszenie z dowolnego kanału — aplikacji miejskiej, mObywatela, telefonu — i sama oddaje je właściwemu zarządcy. Zasada z art. 231 KPA, dziś obowiązująca tylko dla pism, rozszerzona na zwykłe zgłoszenie i liczona publicznie w dniach roboczych.
- 3
Wspólny standard zgłoszenia i statusu
Jeden otwarty słownik stanów: przyjęte, przekazane do kogo, przyjęte przez zarządcę, zaplanowane na kiedy, wykonane z dowodem, odrzucone z powodem. Miasta zachowują swoje aplikacje — standard dotyczy wymiany danych i jawności.
- 4
Publiczne terminy i uczciwe „wykonane”
Każdy zarządca sam ustala terminy, ale musi je ogłosić. Status „wykonane” wymaga dowodu, zgłaszający może naprawę potwierdzić albo sprawę otworzyć ponownie, a liczymy naprawione, nie zamknięte.
- 5
Problemy systemowe z właścicielem
Powtarzające się zgłoszenia łączone w jeden nazwany problem z odpowiedzialnym organem i terminem odpowiedzi. Priorytet według ciężaru problemu i niezależnych danych — nie według liczby zgłoszeń, bo ta faworyzuje okolice, które zgłaszają najchętniej.
- 6
Licznik czasu obywatela
Dane o czasie trwania procedur, krótkie pytanie po zamknięciu sprawy i liczenie obciążenia obywateli przy ocenie nowych przepisów. Żeby o reformie dało się powiedzieć: oddaje ludziom tyle a tyle milionów godzin rocznie.
Czego nie obiecujemy: nie ma badań, które pokazują, że sama aplikacja poprawia stan dróg. Obiecujemy przejrzystość i rozliczalność — a te działają wtedy, gdy pokazują prawdziwą pracę.
Zaczynamy od siebie
Nie czekamy, aż państwo zacznie samo
Formularz na tej stronie jest pierwszą, ręczną wersją Radaru. Zbieramy problemy, szukamy powtarzalności i mówimy wprost, czym się zajmiemy, a czym nie. Trudno obiecywać państwu słuchanie obywateli, samemu tego nie robiąc.